Hiểu sai về dung sai là nguyên nhân số một khiến chi tiết in 3D "không lắp được". Bài viết này giúp bạn nói cùng ngôn ngữ với xưởng in.
Dung sai là gì?
Dung sai là khoảng sai lệch cho phép giữa kích thước thực tế và kích thước danh nghĩa trên bản vẽ. In 3D không cho ra kích thước tuyệt đối chính xác — luôn có sai lệch, và dung sai xác định sai lệch đó được phép tới đâu.
Dung sai điển hình theo công nghệ
| Công nghệ | Dung sai điển hình |
|---|---|
| Gia công CNC | ±0,02–0,05 mm |
| SLA | ±0,05–0,1 mm |
| SLM/DMLS | ±0,1 mm |
| FDM | ±0,2 mm |
| SLS/MJF | ±0,3% (tối thiểu ±0,3 mm) |
Đừng đòi dung sai chặt hơn mức cần
Dung sai càng chặt, chi phí càng cao. Sai lầm phổ biến: yêu cầu ±0,01 mm cho toàn bộ chi tiết trong khi chỉ một mặt lắp ghép cần chặt. Cách làm đúng: chỉ ghi dung sai chặt tại những kích thước quan trọng, để phần còn lại theo dung sai tổng quát.
Vị trí quan trọng cần đánh dấu
- Lỗ lắp ghép với trục, bạc, ổ bi
- Mặt phẳng chuẩn cần lắp khít
- Khoảng cách tâm giữa các lỗ
- Ren và rãnh then
Khi in 3D không đủ chính xác
Nếu chi tiết cần dung sai ≤±0,05 mm ở một số vị trí, giải pháp tốt là kết hợp: in 3D phần thân (hình học phức tạp) rồi gia công tinh CNC các mặt lắp ghép. Đây là cách phổ biến để có cả tự do hình học lẫn độ chính xác.
Kết luận
Dung sai không phải "càng chặt càng tốt" mà là "đủ chặt ở đúng chỗ". Khi đặt in, hãy đánh dấu rõ vài kích thước quan trọng thay vì yêu cầu chính xác toàn bộ — bạn sẽ nhận đúng chi tiết cần với chi phí hợp lý nhất.